Interview
Ooit gehoord van transportvloeistof? Dé manier om waterstof op te slaan en te vervoeren
We hebben goud in handen
Fotografie: Fred Libochant
Een innovatie van Nederlandse bodem die wereldwijd de vervuilende diesel kan vervangen als energiebron. En dat veilig, makkelijk, goedkoop en zonder uitstoot. Wiard Leenders en Fabian Benschop van de Delftse start-up Voyex maken zich er elke dag sterk voor. “De toekomst vraagt om oplossingen.”
Stel je voor: een gebied vol met zonnepanelen in Zuid-Spanje, dat genoeg oplevert om de internationale scheepvaart en zware industrie revolutionair te verduurzamen. En waarmee de Rotterdamse haven zich op de kaart zet als klimaatneutrale brandstofhaven. Wiard ziet het voor zich.
“Zuid-Spanje is ideaal want daar zijn zoveel zonuren dat een veld vol zonnepanelen heel veel energie oplevert. De vraag is hoe de opgewekte energie van Zuid-Spanje makkelijk naar bijvoorbeeld de Rotterdamse haven komt. Daar hebben wij de oplossing voor. De energie zetten we om in waterstof en dat binden we vervolgens aan een vloeistof. Die vloeistof moet je zien als een transportmiddel. Je kunt de vloeistof vervolgens veilig, gemakkelijk en goedkoop vervoeren per vrachtwagen of schip. En daarna kun je de waterstof uit de vloeistof halen op de plek waar je de waterstof als energiebron wilt gebruiken of verdelen. De Rotterdamse haven kan zo van fossiele brandstofhaven de waterstofhaven worden van dit deel van de wereld.”
Test, test, test
Die transportvloeistof is nu nog het geheim van Voyex. Ze hebben 12.000 vloeistoffen geëvalueerd voor ze de juiste hadden. Fabian: “De technologie van opslaan in een vloeistof is al eerder bedacht maar niet op grote schaal toegepast. Wij zagen deze werkwijze als oplossing voor het vervoeren van waterstof maar moesten wel op zoek naar de juiste vloeistof. Het moet aan veel voorwaarden voldoen tijdens het proces van waterstof toevoegen en weer eruit halen. Vloeibaar blijven bijvoorbeeld, makkelijk waterstof opnemen en afgeven, niet giftig zijn en te verpompen zijn.”
“Onze missie is niet om er dik aan te verdienen maar om een substantiële bijdrage te leveren aan de energietransitie.”
De naam van de vloeistof die als beste uit de bus kwam, houden Wiard en Fabian geheim zolang de patenten niet rond zijn. Dat maakt het voor investeerders aantrekkelijker om nu mee te doen. “Daarna mag iedereen het weten want we willen dat deze techniek wereldwijd beschikbaar wordt. Onze missie is niet om er dik aan te verdienen maar om een substantiële bijdrage te leveren aan de energietransitie.”
Pilotfabriek
Waterstof is geen nieuw alternatief voor het gebruik van bijvoorbeeld diesel, alleen vervoer en opslag ervan vormen tot nu toe een struikelblok. Vooral ammoniak en methanol worden gezien als manieren om waterstof te vervoeren. Maar beide stoffen zijn niet ongevaarlijk en bij de verbranding van methanol komt nog steeds CO2 vrij. Logisch dus dat er meer landen zijn die zoeken naar een alternatief. Ook in Duitsland, Japan en China zien mensen een vloeibare waterstofdrager als de oplossing. Voor zover Wiard en Fabian weten, zijn zij de enigen die met ‘hun’ specifieke vloeistof werken.
De vloeistof die is gekozen, is niet volop beschikbaar. Daarom zijn Fabian en Wiard met hun team bezig met voorbereidingen om een pilotfabriek te bouwen waar de transportvloeistof wordt geproduceerd. Die productie gaat op een duurzame manier met biomassa en afvalplastics zodat er geen CO2 vrijkomt.
Doorpakken
“We zijn de afgelopen jaren van een testomgeving naar een kleine productieomgeving gegaan, in ons lab”, vertelt Wiard. “En we zijn van 2 mensen in 2020 gegroeid naar een bedrijf met inmiddels 8 mensen. Nu is het moment om door te pakken. We willen een pilotfabriek bouwen zodat we de transportvloeistof op grote schaal kunnen produceren en de keten kunnen demonstreren. Bijvoorbeeld aan eindgebruikers zoals terminaloperators en de zware industrie in het Rotterdamse Havengebied. Daar kunnen we een verschil maken omdat er voornamelijk nog diesel wordt gebruikt. De eindgebruikers die wij hebben gesproken zijn heel enthousiast over deze toepassing van waterstof en willen mee in de energietransitie. Daar hebben we meer vloeistof voor nodig dan we nu in ons lab kunnen produceren. Dat kan alleen als we grootschalig in een pilotfabriek aan de gang gaan.”
“Het is een prachtige kans voor Nederland om zich te profileren als grote innovator.”
Samen optrekken
In die stap van schaalvergroting ziet Voyex een mooie rol weggelegd voor de overheid, graag naar voorbeeld van ons buurland. “In Duitsland wordt dit proces van waterstof in een vloeistof omarmd door de overheid. Op alle niveaus wordt er meegedacht en geïnvesteerd. De overheid en de start-up trekken daar samen op. Tot nu toe hebben we goede resultaten behaald in het lab, met financiële steun van subsidies en particuliere investeerders. Het zou mooi zijn als de Nederlandse overheid ons verder steunt en samen met ons een marktpartij en investeerders zoekt voor de volgende stap. En waar mogelijk helpt met vergunningen en regelgeving,” zegt Fabian.
“Het is een prachtige kans voor Nederland om zich te profileren als grote innovator. We kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de zero-emissie-doelstellingen, wereldwijd. We hebben goud in handen en met een relatief kleine investering kunnen we dat ook bewijzen. Wij geloven er absoluut in, dit is de toekomst.”