Interview
Samen in de wijk, samen in de keuken
Fotografie: Herman Zonderland en Jip Moeken
Met je buurtgenoten gezellig koken en eten, en ook nog eens maaltijden mee naar huis voor de dagen erna. In de Rotterdamse wijk Feyenoord kan het, voor €10,- per persoon. Organisatie Mensa Mensa regelt de kok, de ingrediënten en de recepten. En Mensa Mensa wil nog veel meer bereiken op het gebied van voedsel.
“Hoe mooi zou het zijn als iedereen in ons land structureel gezond en betaalbaar kan eten”, zegt Robin Koek. “Dat moet toch haalbaar zijn.” Robin is zakelijk leider van Mensa Mensa, dat weer onderdeel is van Stichting Public Food. Deze stichting zet zich in om van goed voedsel een basisvoorziening te maken voor iedereen.
Koken en eten
Op verschillende manieren brengt Mensa Mensa dit doel in de praktijk. Zo is er het eethuis aan de Hillevliet 90, waar je elke doordeweekse dag een warme maaltijd kunt krijgen voor maar €5,-. Je kunt er ook lunchen of een kopje koffie halen. Er zijn kookworkshops en catering voor bedrijven in de buurt. En met de Mealprep worden wijkgenoten samengebracht om te koken en daarna te eten. Robin vertelt dat zo’n ochtend in het begin altijd wat onwennig is. “Er zijn 8 tot 10 mensen en die kennen elkaar soms van gezicht en soms helemaal niet. Dat kan wat ongemakkelijk zijn. Maar als iedereen samen aan de slag gaat, dan komen de gesprekken en verhalen. Sommige groepen maken zelfs een WhatsAppgroep aan om recepten te delen of nemen een groepsfoto. Dat sociale deel van het koken geeft me echt energie.”
Tupperwarebakjes
Op een ochtend wordt er in 3 uur gekookt voor meerdere dagen. Iedereen neemt lege voorraadbakjes mee naar de Mealprep en gaat met gevulde bakjes weer naar huis. Zo is er na 1 ochtend koken voor meerdere dagen goed en gezond eten. “En natuurlijk, als je moeilijker meekomt in het leven, of je zit in een zware periode, dan eet je eerder comfort food, troost-eten”, zegt Robin. “Maar als je al een bakje gezond eten in de koelkast hebt staan, dan is het toch net wat makkelijker om dat te pakken.”
Opruimen en afwassen
Bijkomend voordeel van meedoen aan de kookgroep is dat mensen leren om beter uit de voeten te kunnen in een keuken. Denk aan tussendoor opruimen en afwassen, en overzicht houden op het aanrecht. Maar ook verschillende snijtechnieken en bereidingswijzen voor verschillende groenten.
De organisatie van Mealprep heeft regelmatig gesprekken met deelnemers. “We willen graag weten waarom ze meedoen en wat ze ervan vinden. En ook hoe we nog meer mensen kunnen bereiken. In een wijk als Feyenoord duurt het lang voor we het vertrouwen hebben van de bewoners; daar moeten we echt ons best voor doen. Het is niet alleen halleluja hier, maar hard werken. Maar laatst vertelde een alleenstaande man van in de 50 iets moois: bij zijn jaarlijkse controle zei de huisarts hem dat zijn gezondheid was verbeterd. Hij had de arts verteld dat hij regelmatig beter at en dat het samen koken en eten dus effect had. Daar doen we het voor.”
Preventieve zorg
Goede berichten dus. Maar er is meer te doen, legt Robin uit: “Er zijn door het hele land meer lokale initiatieven om samen gezond te koken en te eten. Bereikbaarheid van gezonde voeding is op heel veel plekken in ons land een doel. Regelmatig komen mensen bij ons kijken hoe we dit hebben opgezet en hoe we dit financieel draaiend houden. Dat blijft een uitdaging. Er komt geld binnen door het eethuis en de catering, maar lang niet genoeg. Voedsel is duur en wij betalen al onze medewerkers een normaal loon. We krijgen regelmatig een gift van lokale ondernemers en hebben subsidie nodig, bijvoorbeeld van de provincie. Zuid-Holland heeft net als wij de ambitie om gezond eten betaalbaar en toegankelijk te maken voor iedereen. Gelukkig vinden wij elkaar daarin. Andere provincies kunnen daar een voorbeeld aan nemen. Bedenk dat goed eten op de langere termijn zorgt voor gezondere bewoners en dus ook zorgkosten scheelt. Gezond eten is preventieve zorg. En samen koken zorgt ook voor sociale verbinding in de wijk; nog een winstpunt.”
Bibliotheek en sportclub
De overkoepelende stichting Public Food wil dat gezond en betaalbaar voedsel een basisvoorziening wordt voor iedereen. Robin maakt de vergelijking met een bibliotheek en een sportclub. “Als samenleving hebben we vastgesteld dat iedereen boeken moet kunnen lezen en moet kunnen sporten. Waarom zou dat niet gelden voor gezond en betaalbaar eten? Zo’n 10% van de inwoners van ons land valt nu buiten de boot. Daar ligt wat ons betreft een taak voor de overheid. We lobbyen veel bij (lokale) politieke partijen en stimuleren onderzoek naar hoe we de voedselindustrie zo kunnen veranderen dat iedereen goed kan eten. Die verandering kan gewoon plaatsvinden naast het bestaande systeem, zoals bibliotheken naast boekwinkels. Mensa Mensa naast ongezonde ketens. Dat is ons doel.”